Home / Chuyên mục thận hư / Giải thích cơ chế phù trong hội chứng thận hư

Giải thích cơ chế phù trong hội chứng thận hư

Có chế hình thành phù nề trong hội chứng thận hư từ lâu đã là vấn đề gây tranh cãi. Bài viết này sẽ giải thích rõ hơn về cơ chế phù trong hội chứng thận hư

Giải thích cơ chế phù phù trong hội chứng thận hư

Sự phát triển của phù trong hội chứng thận hư theo truyền thống được xem là một cơ chế lấp đầy. Theo quan điểm này, mất protein trong nước tiểu dẫn đến hạ đường huyết và giảm áp lực huyết tương. Kết quả là, nước plasma di chuyển ra khỏi không gian nội mạch và dẫn đến giảm thể tích nội mạch

Để đáp ứng với tuần hoàn không đầy đủ, các cơ chế tác động sau đó được kích hoạt để báo hiệu cho thận giữ lại muối và nước. Mặc dù cơ chế lấp đầy có thể chịu trách nhiệm cho sự hình thành phù ở một số ít bệnh nhân, nhưng những phát hiện lâm sàng và thực nghiệm gần đây cho thấy sự hình thành phù ở hầu hết bệnh nhân thận là kết quả của việc giữ muối nguyên phát.

Các phép đo trực tiếp về thể tích máu và huyết tương hoặc đo các dấu hiệu thần kinh phản ánh gián tiếp thể tích tuần hoàn hiệu quả hầu hết phù hợp với tình trạng phù thũng hoặc trạng thái giãn nở thể tích.

Khả năng duy trì thể tích huyết tương trong điều kiện giảm áp lực huyết tương đã đạt được bằng cách thay đổi cơ chế trao đổi transcapillary được biết là xảy ra trong môi trường hạ đường huyết làm hạn chế quá trình lọc dịch mao mạch quá mức

Cơ chế nội bào chịu trách nhiệm giữ natri nguyên phát chưa được biết, nhưng có thể liên quan đến tình trạng kháng ống ở tác dụng natriuretic của peptide natri

Cơ chế phù trong hội chứng thận hư
Cơ chế phù trong hội chứng thận hư

Giả thuyết ‘underfill đầy đủ cho biết rằng sự sụt giảm áp suất thể tích dẫn đến việc lọc quá mức chất lỏng từ không gian nội mạch đến không gian kẽ gây tình trạng hạ kali máu, kích hoạt hệ thống aldosterone của thận

Giả thuyết ‘overfill đầy đủ cho biết hội chứng thận hư gây ứ đọng natri thận nguyên phát, dẫn đến phù nề.

Cơ chế giảm albumin kẽ

Sự gia tăng quá trình lọc chất lỏng từ không gian nội mạch đến không gian kẽ sẽ làm loãng hoặc ‘rửa trôi Nồng độ protein kẽ. Ngoài ra, sự gia tăng việc cung cấp chất lỏng vào không gian kẽ sẽ tạo ra sự gia tăng lưu lượng bạch huyết sẽ rửa trôi protein kẽ của dòng chảy bằng dòng chảy lớn.

Sự hình thành phù sẽ theo sau khi nồng độ protein kẽ giảm xuống 0 và không thể giảm thêm nữa để đáp ứng với sự suy giảm protein nội mạch hơn nữa.

Các nghiên cứu thực hiện trên chó cho thấy rằng việc giảm áp lực huyết tương tuyệt đối sẽ không ảnh hưởng đến huyết tương hoặc thể tích máu. Bệnh nhân bị hội chứng thận hư do viêm cầu thận đã được nghiên cứu bằng cách đi huyết tương và áp lực kẽ. 

Mức lọc cầu thận giảm do dịch bị ứ trệ ở khoảng gian bào và nhu mô thận bị tổn thương, lưu lượng tuần hoàn giảm, lượng máu đến thận cũng giảm dẫn đến chức năng lọc của cầu thận giảm theo. Điều này gây ứ nước, ứ muối trong cơ thể và làm tăng khối lượng của dịch ngoại bào

Cường aldosteron thứ phát tức là lượng máu đến thận giảm sẽ kích thích bộ máy gần cầu thận tăng tiết renin. Mặt khác lưu lượng dịch trong ống lượn gần giảm tác động đến bộ phận ở vùng muculadens. Những thông tin này được truyền đến tế bào gần cầu thận hoạt hóa tăng cường tiết renin, aldosteron, tăng hấp thụ muối làm dịch ngoại bào tăng

Nguyên nhân gây phù thận

  • Viêm cầu thận cấp và mãn tính
  • Hội chứng thận hư
  • Tổn thương thận do các bệnh nội khoa
  • Viêm các vi mạch
  • Bệnh u hạt Wegener
  • Phù do suy tim

Đặc điểm của phù trong hội chứng thận hư

Phù là triệu chứng thường gặp trong hội chứng thận hư. Vị trí phù thường xuất hiện ở hai mi mắt, quanh mắt cá chân, mu bàn chân, vùng xương cụt…Bạn thường bị phù nhiều hơn vào buổi sáng thức dậy và thuyên giảm về chiều tối

Phù nhẹ thường không có triệu chứng, nhiều trường hợp bệnh nhân không thể nhận biết được là mình đang bị phù hoặc bị từ bao giờ. Phù thường đi kèm với triệu chứng mệt mỏi, đau thắt lưng âm ỉ, ăn không ngon miệng, thể lực không bị ảnh hưởng.

Đặc điểm phù trong hội chứng thận hư
Đặc điểm phù trong hội chứng thận hư

Phù ở mức độ nặng gây tăng cân để lại cảm giác khó chịu, mệt mỏi, không muốn đi lại, buồn nôn, tiểu ít, phân lỏng, bụng ậm ạch khó chịu, căng tức bụng khó thở khi nằm

Điều trị phù trong hội chứng thận hư

Thuốc ức chế men chuyển và thuốc chặn thụ thể AT1 có tác dụng giảm protein niệu, bảo vệ thận do thuốc ức chế hệ RAA, ngăn cản sự tạo thành của các phân tử Angiotensin II. Thuốc còn có tác dụng giảm áp lực lọc ở cầu thận từ đó làm giảm sự thất thoát protein qua màng lọc

Tác dụng phụ của thuốc có thể làm tăng kali máu gây suy thận cấp. Bệnh nhân có hội chứng thận hư phù to, albumin máu giảm nặng thì có thể có tình trạng giảm thể tích tuần hoàn. Khi dùng lợi tiểu thì cần đảm bảo bù đủ thể tích tuần hoàn đồng thời xét nghiệm công thức máu để loại trừ tình trạng cô đặc máu tránh biến chứng tắc mạch máu

Dùng lợi tiểu kháng aldosteron theo cơ chế có tăng tiết aldosteron từ tuyến thượng thận. Có thể sử dụng kết hợp với nhóm lợi tiểu quai vừa làm tăng tác dụng lợi tiểu lại hạn chế được sự mất kali do lợi tiểu quai gây ra

About TS. Vũ Duy Phú

TS. Vũ Duy Phú Phó chủ tịch thường trực Hội đồng Viện, Sáng lập và chịu trách nhiệm tổ chức triển khai Diễn đàn Lý luận Phát triển

Check Also

Hội chứng thận hư ở trẻ

Hội chứng thận hư ở trẻ em điều trị thế nào và cách chăm sóc bé

Hội chứng thận hư ở trẻ em là tình trạng thường gặp ở trẻ từ …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *