Home / Hội thảo khoa học / Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay

Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay

Việt Nam là vùng đất cơ hội cho các công ty thương mại điện tử trong và ngoài nước vì dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng internet và điện thông thông minh đang tăng cao. Cùng tìm hiểu thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay như thế nào

Tình hình sử dụng internet và thiết bị di động của Việt Nam

Số người dùng internet tại Việt Nam đã lên tới 50 triệu người, tương đương 54% dân số, sau hai thập kỷ kể từ khi Việt Nam chính thức gia nhập mạng lưới kết nối toàn cầu. Internet hiện đã đi vào mọi khía cạnh của cuộc sống, từ nông dân, người lao động chân tay đến sinh viên, nhân viên văn phòng và bác sĩ có thể tìm thấy thông tin trên internet.

Theo thống kê chính thức, việc sử dụng internet ở Việt Nam đã đạt 54%, cao hơn mức trung bình toàn cầu là 46,46% và Việt Nam là một trong những quốc gia châu Á có số lượng người dùng internet lớn nhất.

Thực trạng sử dụng internet và thiết bị di động hiện nay
Thực trạng sử dụng internet và thiết bị di động hiện nay

Trong 20 năm qua, Việt Nam cũng chứng kiến ​​sự tăng trưởng đáng kể về các dịch vụ và sản phẩm trên internet, như sáng tạo nội dung số, phương tiện truyền thông, quảng cáo, trò chơi video và thương mại điện tử.

Giám đốc bộ phận hiểu biết người tiêu dùng tại Nielsen Việt Nam chia sẻ rằng sự phổ biến nhanh chóng của các thiết bị được kết nối tại Việt Nam là không thể tránh khỏi, đặc biệt là đối với điện thoại thông minh và máy tính bảng.

Gần đây, nhiều nhà khai thác viễn thông cũng như các thương hiệu điện thoại thông minh đã cung cấp cho người tiêu dùng nhiều sự lựa chọn và sản phẩm chất lượng tốt với giá cả phải chăng. Ngoài ra, khi mức sống ở Việt Nam càng tăng, mong muốn kết nối Internet càng cao ở mọi nơi và mọi lúc.

Chính vì 2 yếu tố trên mà thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam đang phát triển hơn bao giờ hết. Nhiều sàn thương mại điện tử ra đời và cạnh tranh rất khốc liệt để dành thị phần

Thương mại điện tử xuất hiện ở Việt Nam từ khi nào

Vào cuối năm 2005, Quốc hội đã thông qua Luật Giao dịch điện tử, đến năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 57/2006/NĐ-CP về thương mại điện tử. Sang năm 2007, một số nghị định khác được ban hành quy định về giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính, giao dịch điện tử về chữ ký số và giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng

Cuối năm 2012, thương mại điện tử ở Việt Nam phát triển nhanh chóng và đa dạng. Thời điểm này cũng đánh dấu sự xuất hiện của những mô hình mang danh nghĩa thương mại điện tử thu hút rất đông người tham gia nhưng gây tác động xấu tới xã hôij

Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam

Thương mại điện tử đã có được sự chú ý ở Việt Nam chỉ sau năm 2011. Thị trường bán lẻ tại Việt Nam được coi là một trong những thị trường năng động nhất ở Đông Nam Á với tốc độ tăng trưởng cao như vậy. Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được xếp hạng trong 10 thành phố hàng đầu trên toàn châu Á về mở rộng bán lẻ. Hà Nội được xếp hạng thứ ba sau Bắc Kinh và Thượng Hải là thành phố có thị trường bán lẻ sống động nhất.

Việt Nam là một trong ba quốc gia hàng đầu có tốc độ tăng trưởng thuê bao điện thoại di động và internet cao nhất với hơn bốn triệu người sử dụng internet mỗi ngày, mang lại tiềm năng lớn cho phát triển mua sắm trực tuyến

Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam
Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam

Năm 2014, Việt Nam có tổng dân số 90,7 triệu người, trong đó 35,4 triệu người truy cập internet, khiến tỷ lệ truy cập internet là 39%, thuộc hàng cao nhất trong khu vực. Mặc dù thị trường thương mại điện tử không cũ lắm nhưng vẫn có nhiều ông lớn như Lazada, Hotdeals, Vatgia và những sàn bán lẻ khác đang thúc đẩy thương mại điện tử tại Việt Nam.

Thương mại điện tử Việt Nam là một trong những thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á. Tiền mặt khi giao hàng tại Việt Nam là phương thức thanh toán trực tuyến được ưa thích nhất.

Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển kinh doanh thương mại điện tử, đặc biệt là sau khi các nhà đầu tư chuyển sự chú ý từ Trung Quốc sang Việt Nam cho trung tâm sản xuất tiếp theo ở phía đông. Năm 2014, thị trường bán lẻ trực tuyến đóng góp hơn 65% trong thị trường B2C chung của Việt Nam. Đổi mới liên tục, ra mắt các thương hiệu mới hơn

Thị trường bán lẻ trực tuyến đã được phân chia thành quần áo, giày dép & mỹ phẩm, công nghệ Thiết bị nhà bếp và đồ gia dụng, sách và văn phòng phẩm, CD [& DVD, sản phẩm mẹ và bé và các sản phẩm khác.

Ngành công nghiệp game Việt Nam là ngành lớn nhất trong toàn khu vực Đông Nam Á, mang lại lợi thế cho thị trường game trực tuyến. Thị trường đặt phòng Dịch vụ & Giải trí Trực tuyến Việt Nam đã đạt được sự tăng trưởng nhỏ nhưng đáng kể trong thị trường thương mại điện tử nói chung.

Khái niệm giải trí trực tuyến đã trở nên thịnh hành kể từ khi thâm nhập internet ở Việt Nam, do sự xuất hiện của nhiều trang web cung cấp dịch vụ đặt vé xem phim và sự kiện trực tuyến cũng như đặt một số dịch vụ chuyên nghiệp trực tuyến.

Một số sàn thương mại điện tử lớn ở Việt Nam

Tiki

Được thành lập vào năm 2010 với tư cách là một web bán sách trực tuyến, Tiki là một trang web thương mại điện tử dành cho người tiêu dùng (B2C), tự quảng cáo là công ty bán lẻ phát triển nhanh nhất tại Việt Nam. Thị trường trực tuyến bán hơn 300.000 sản phẩm trong 12 loại và có tổng giá trị hàng hóa hàng năm khoảng 240 triệu USD.

Mặc dù Tiki tạo ra lợi nhuận đáng kể, nhưng sàn thương mại điện tử này vẫn báo cáo các khoản lỗ trong 7 năm qua do chi phí vận hành cao. Theo CEO Trần Ngọc Thái Sơn, các khoản lỗ là một phần trong chiến lược dài hạn của công ty để tăng quy mô hoạt động, cụ thể là về cơ sở hạ tầng, nhà kho, nguồn nhân lực và công nghệ, cũng như cố gắng trở thành người dẫn đầu trong lĩnh vực này.

Các sàn thương mại điện tử lớn ở Việt Nam
Các sàn thương mại điện tử lớn ở Việt Nam

Sendo

Ra mắt vào tháng 3 năm 2012, Sendo là trang web thương mại điện tử tiêu dùng (C2C) bán khoảng 10 triệu sản phẩm thông qua hơn 300.000 nhà cung cấp, doanh nhân và doanh nghiệp nhỏ. Công ty giúp người bán giao sản phẩm của họ ở tất cả 63 tỉnh thành tại Việt Nam, đặc biệt nhắm mục tiêu đến các khu vực đô thị bên ngoài Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, nơi ước tính 74% của cả nước 95 triệu người sống.

Vào tháng 8 năm 2018, công ty đã bảo đảm khoản tài trợ Series B trị giá 51 triệu USD. Các nhà đầu tư bao gồm Tập đoàn SBI từ Nhật Bản, SoftBank Ventures Korea, Daiwa PI Partners, SKS mạo hiểm và Tập đoàn FPT, eContext Asia, Beenext và Beenos. Theo nhà đồng sáng lập Nguyễn Đắc Việt Dũng, việc tài trợ sẽ giúp Sendo mở rộng nền tảng C2C, ra mắt thị trường B2C và quảng bá dịch vụ ví di động của mình trên khắp Việt Nam. Công ty có tổng giá trị hàng hóa hàng năm là 330 triệu USD, dự kiến ​​sẽ tăng lên hơn 1 tỷ USD vào năm 2020.

Adayroi

Trong một cuộc đấu thầu với đối thủ Lazada, tập đoàn bất động sản Việt Nam, Vingroup, đã thành lập trang web thương mại điện tử, Adayroi. Bên cạnh việc bán các sản phẩm được sản xuất bởi Vingroup và các công ty con, thị trường trực tuyến cũng cung cấp các nhãn hiệu có sẵn tại các trung tâm mua sắm của Vingroup.

Adayroi cũng là một trong số ít các trang web thương mại điện tử bán ô tô và xe máy. Trong năm 2017, điện tử và xe cơ giới chiếm phần lớn doanh thu, trong khi hàng tiêu dùng đại diện cho khối lượng đặt hàng cao nhất. Ngoài ra, trong năm 2017, tổng khối lượng đơn hàng tăng gấp đôi và giá trị giao dịch tăng gấp bốn lần so với năm trước.

Vuivui

Ra mắt vào cuối năm 2016, Vuivui là một nhánh của Tập đoàn Đầu tư Thế giới Di động, nhà bán lẻ lớn nhất Việt Nam theo doanh thu. Trang web này có 50.000 SKU trong bốn loại sản phẩm: hàng tiêu dùng nhanh (thực phẩm đóng gói, đồ dùng vệ sinh, thuốc không kê đơn, v.v.), điện tử tiêu dùng, mỹ phẩm và thời trang. Vuivui tuyên bố rằng họ sẽ chỉ bán các sản phẩm xác thực và cung cấp bồi thường nếu hàng hóa của họ bị phát hiện là giả mạo.

Hàng giả – Thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay

Trong thời gian gần đây, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng được giới thiếu, bày bán ngang nhiên trên các sàn thương mại điện tử. Theo ông Trần Hữu Linh, Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường thì các vi phạm trên môi trường thương mại điện tử chủ yếu là không đăng ký, không thông báo, các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ đăng hình ảnh hàng hóa thật để thu hút người mua, giá rất rẻ nhất là mặt hàng mỹ phẩm, thực phẩm chức năng

Việc xử lý các vi phạm buôn bán hàng giả, hàng nhái trên thương mại điện tử không phải đơn giản. Mặc dù nhận thấy nhiều hoạt động khả nghi nhưng để điều tra tận cùng thì cần sự phối hợp của nhiều lực lượng. Người tiêu dùng cũng chưa nhận thức và biết cách tự bảo vệ mình khỏi hàng giả hàng nhái

Như vậy sự ra đời của thương mại điện tử đã làm thay đổi thói quen mua sắm của nhiều người. Tuy thực trạng thương mại điện tử ở Việt Nam hiện nay vẫn còn tình trạng “treo đầu dê bán thịt chó” nhưng không thể phủ nhận sự tiện lợi và những mặt tích cực của thương mại điện tử

About TS. Vũ Duy Phú

TS. Vũ Duy Phú Phó chủ tịch thường trực Hội đồng Viện, Sáng lập và chịu trách nhiệm tổ chức triển khai Diễn đàn Lý luận Phát triển

Check Also

Nhưng lý do tại sao phải phát triển bền vững

Các nhà lãnh đạo thế giới đã hứa sẽ chấm dứt nghèo đói, giảm bất …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *