Home / Tin Tức / Văn hóa giao tiếp của người Việt Nam có điểm gì đặc biệt

Văn hóa giao tiếp của người Việt Nam có điểm gì đặc biệt

Người dân Việt Nam nghĩ rằng bản chất con người chỉ có thể được tiết lộ trong giao tiếp. Trước hết, nhìn  vào thái độ giao tiếp của người Việt Nam, có thể thấy người Việt thích giao tiếp nhưng lại khá nhút nhát. Văn hóa giao tiếp của người Việt Nam được coi là tiêu chuẩn để đánh giá con người

Nét đặc trưng trong văn hóa giao tiếp của người Việt Nam

Người Việt Nam thường dựa vào giao tiếp phi ngôn ngữ nhiều hơn giao tiếp bằng lời nói. Người Việt tin rằng giao tiếp bằng lời nói có thể gây hại nhiều hơn lợi. Nói mà không suy nghĩ được coi là bất lịch sự. Trẻ em được dạy phải thể hiện sự tôn trọng đối với người lớn tuổi hơn mình.

Ngôn ngữ tiếng Việt bị ảnh hưởng nặng nề bởi những nền văn hóa của những nước đô hộ trong suốt quá trình lịch sử kéo dài. Cả tiếng Trung và tiếng Pháp đều có lúc là một phần của tiếng Việt. Tuy nhiên, người dân Việt Nam đã vượt qua giới cầm quyền và ngày nay tự hào về ngôn ngữ tiếng Việt thực sự là của người Việt

Một điều gây khó khăn đối với người nước ngoài khi học tiếng Việt đó là tiếng Việt có dấu. Điều phức tạp ở đây là nếu ta thay đổi dấu của mỗi từ ta lại được một từ mới nghĩa khác hoàn toàn. Người Việt rất giỏi trong việc kể chuyện và có xu hướng nói về bạn bè và gia đình.

Nét đặc trưng văn hóa giao tiếp của người Việt Nam
Nét đặc trưng văn hóa giao tiếp của người Việt Nam

Sự hài hòa rất quan trọng đối với người Việt nên trong quá trình giao tiếp, người Việt thường không nói “không”. Thay vì nói “không” khi được mời đến dự một bữa tiệc thì họ sẽ nói đồng ý và sau đó không xuất hiện. Biểu cảm gương mặt rất quan trọng trong giao tiếp và người Việt thường tránh nếu ý kiến trong trường hợp họ sai. Phụ nữ được coi là lịch sự nếu nói chuyện nhẹ nhàng.

Đối với người Việt Nam, nụ cười là một phản ứng thích hợp trong hầu hết các tình huống khi không cần biểu hiện bằng lời nói hoặc không phù hợp. Nó được sử dụng thay thế cho “Tôi xin lỗi”, “Cảm ơn” hoặc “Xin chào!”

Văn hóa xưng hô của người Việt

Ngoại trừ từ “tôi” được xem là tương đối trung hòa về thái độ, biểu cảm, các từ xưng hô trong giao tiếp tiếng Việt đều mang đậm màu sắc biểu cảm. Đây là một trong những nét độc đáo trong văn hóa giao tiếp của người Việt Nam. Qua cách xưng hô giữa người nói và người nghe, chúng ta có thể nhận ra thái độ, tình cảm giữa hai người.

Cách xưng hô của người Việt có tính thân mật cao, tất cả mọi người trong cộng đồng đều có thể trở thành bà con họ hàng trong một gia đình. Người ta mới gặp nhau lần đầu, tuy không phải họ hàng nhưng cũng được gọi là anh, chị, chú, bác, cô…tùy thuộc giới tính và độ tuổi.

Có thể thấy ngoài các đại từ nhân xưng như tôi, tớ, tao, mày, nó, hắn, chúng tôi, bọn tao, chúng tớ, bọn chúng…còn có một số lượng lớn các danh từ chỉ liên hệ họ hàng như: anh – em, bà – cháu, cô – cháu, chú – cháu để thay thế cho đại từ nhân xưng và những danh từ này có xu hướng lấn át các đại từ nhân xưng

Nếp sống truyền thống nông nghiệp còn tạo cho người Việt tâm lý nhường nhịn, trọng sự hòa thuận. Người Việt xưng hô theo nguyên tắc nhưng khiêm tốn. Người Việt có rất nhiều cách để thể hiện mình. Với người ngang hàng thì xưng là tôi, tớ, tao, mình. Với người lớn thì xưng em, con, cháu…. Người nhỏ hơn thì xưng anh, chị, cô, chú, bác…

Văn hóa xưng hô của người Việt
Văn hóa xưng hô của người Việt

Với nếp văn hóa làng xã và đã trải qua một thời gian dài dưới chế độ phong kiến nên tính tôn ty thứ bậc thể hiện rất nghiêm khắc vì thế các từ ngữ xưng hô cũng được dùng theo đẳng cấp xã hội. Ví dụ như trong gia đình người Việt thời ấy, bên cạnh các từ xưng hô chung của vợ chồng như anh, em, ông bà thì trong các gia đình nông dân người ta còn có các từ khác như bố thằng cu, mẹ cái đĩ, bà nó, ông nó.

Lưu ý một số cử chỉ trong giao tiếp

  • Liên hệ vật lý: Ở Việt Nam, không thích hợp để chạm vào người lạ trừ khi không thể tránh khỏi. Mọi người thường không ôm nhau hoặc thể hiện bất kỳ tình cảm thể xác nào với người khác giới ở nơi công cộng. Tuy nhiên, những người cùng giới tính có thể có tình cảm với nhau khi đi bộ nếu họ là bạn tốt
  • Chỉ tay: tránh chỉ vào người và vật bằng ngón tay trỏ của bạn. Điều này được coi là thiếu tôn trọng người khác
  • Để vẫy gọi, sử dụng bàn tay mở của bạn chứ không phải ngón tay trỏ của bạn. Sử dụng một ngón trỏ duy nhất với lòng bàn tay hướng lên có ý nghĩa gây khó chịu và đe dọa cho người lớn và trẻ em.
  • Cánh tay: Có thể bị coi là thô lỗ khi đứng chống tay lên hông hoặc khoanh tay khi nói chuyện với ai đó
  • Cái đầu được coi là phần thiêng liêng nhất của cơ thể một người. Thật là xúc phạm khi chạm vào đầu người khác. Buộc ai đó đầu chạm đất sẽ là một hành động cực kỳ thiếu tôn trọng (và có thể không thể tha thứ).
  • Bàn chân: Bàn chân được coi là bộ phận thấp nhất hoặc ‘bẩn nhất trên cơ thể. Đặt chân lên bàn hoặc để lộ chúng cho người khác thấy được coi là thô lỗ
  • Biểu cảm: người Việt Nam thường thể hiện ít cảm xúc trên khuôn mặt khi giao tiếp và chỉ biểu cảm khi có điều gì đó thật rõ ràng xảy ra. Điều này nhiều khi khiến người khác tưởng rằng không thân thiện
  • Cười: Mỉm cười có thể có nhiều ý nghĩa trong văn hóa Việt Nam. Nó thường làm như một cách để khiêm tốn thừa nhận những gì người khác đang nói mà không có vẻ quá nhiệt tình. Người Việt Nam cũng có thể cười hoặc cười lặng lẽ khi nói về những trải nghiệm đau đớn hoặc khó xử. Tương tự như vậy, mọi người có thể mỉm cười khi xấu hổ, xin lỗi, thất vọng hoặc lo lắng, vì vậy hãy xem xét rằng một người mỉm cười trong một tình huống nghiêm trọng có thể không phải lúc nào cũng làm như vậy vì hạnh phúc hay niềm vui.
  • Im lặng: Im lặng là một hành động quan trọng và có mục đích được sử dụng trong phong cách giao tiếp của hầu hết các nước châu Á. Tạm dừng trước khi đưa ra câu trả lời cho thấy người đó đó đang suy nghĩ và cân nhắc phù hợp cho câu hỏi. Nó phản ánh sự lịch sự và tôn trọng.

Trên đây là những nét đặc trưng trong văn hóa giao tiếp của người Việt Nam. Nhìn chung người Việt rất tôn tôn trọng người lớn tuổi, khiêm tốn trong giao tiếp và sử dụng ngôi thứ rất linh hoạt. Điều này đôi khi bất lợi khi giao tiếp với người mới gặp lần đầu

About TS. Vũ Duy Phú

TS. Vũ Duy Phú Phó chủ tịch thường trực Hội đồng Viện, Sáng lập và chịu trách nhiệm tổ chức triển khai Diễn đàn Lý luận Phát triển

Check Also

Tiểu buốt là bệnh gì

Tiểu buốt ra máu ở nữ giới là bệnh gì và cách chữa hiệu quả bằng thuốc

Tiểu buốt ở nữ giới là triệu chứng cho thấy có thứ gì đó gây …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *