Home / Tin Tức / Hậu quả của việc phá rừng đầu nguồn đối với con người và sinh vật như thế nào

Hậu quả của việc phá rừng đầu nguồn đối với con người và sinh vật như thế nào

Phá rừng, mất môi trường sống rừng hoang dã do hoạt động của con người, đã trở thành một vấn đề toàn cầu khi nhu cầu về gỗ tăng lên. Hậu quả của việc phá rừng đang gây ra nhiều vấn đề như xói mòn đất, gián đoạn chu trình nước, khí thải nhà kính và tổn thất đa dạng sinh học. 

Những tác hại của việc phá rừng không chỉ ảnh hưởng đến động vật hoang dã, thực vật mà ảnh hưởng đến chính sức khỏe và cuộc sống của con người

Nạn chặt phá rừng là thế nào

Phá rừng là hoạt động chặt cây vĩnh viễn để lấy đất sử dụng cho mục đích khác. Phá rừng xảy ra trên khắp thế giới, mặc dù rừng mưa nhiệt đới được đặc biệt nhắm đến. Nếu cứ đà chặt phá rừng diễn ra như hiện nay thì các khu rừng nhiệt đới trên thế giới sẽ biến mất hoàn toàn sau ít nhất 100 năm, theo National Geographic.

Các quốc gia có nạn phá rừng đáng kể trong năm 2016 bao gồm Brazil, Indonesia, Thái Lan, Cộng hòa Dân chủ Congo và các khu vực khác của Châu Phi, và một phần của Đông Âu, theo GRID-Arendal, một trung tâm hợp tác của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc. Quốc gia có nạn phá rừng nhiều nhất là Indonesia.

Kể từ thế kỷ trước, Indonesia đã mất ít nhất 39 triệu mẫu Anh (15,79 triệu ha) đất rừng, theo một nghiên cứu của Đại học Maryland và Viện Tài nguyên Thế giới. Hậu quả của việc phá rừng để lại là không nhỏ, ảnh hưởng đến sinh vật và cả con người

Hậu quả cuộc việc phá rừng là gì

Dưới đây là 4 tác hại của việc phá rừng phổ biến nhất. Thông qua xói mòn đất, có thể dẫn đến tắc nghẽn đường thủy và các vấn đề khác; thông qua sự gián đoạn chu kỳ nước, có thể dẫn đến sa mạc hóa và mất môi trường sống; thông qua phát thải khí nhà kính, góp phần thay đổi khí hậu toàn cầu; và thông qua mất mát đa dạng sinh học, có thể dẫn đến sự tuyệt chủng và mất vẻ đẹp tự nhiên.

Gây xói mòn đất

Có rất nhiều hoạt động của con người gây ra tình trạng đất bị xói mòn tuy nhiên chặt phá rừng đầu nguồn để lại hậu quả nặng nề nhất. Chỉ trong khoảng 50 năm trở lại đây, diện tích rừng của nước ta đã giảm đi đáng kể, độ che phủ rừng của năm 1943 là 42,6% nhưng đến năm 1993 thì con số này chỉ còn lại 27,7%.

Tình trạng mất rừng đã dẫn đến hậu quả là thiên tai, xói mòn đất nghiêm trọng, khí hậu nhiều địa phương biến đổi thất thường. Nguồn tài nguyên thiên nhiên nhiều nơi bị cạn kiệt, đất đai bị rửa trôi, xói mòn gây ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất nông nghiệp

Xói mòn đất do hậu quả của phá rừng đầu nguồn
Xói mòn đất do hậu quả của phá rừng đầu nguồn

Độ che phủ rừng bị giảm đi không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường mà còn đánh mất giá trị của nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như sự đa dạng sinh học của nước ta

Phá vỡ chu kỳ nước

Chu trình nước là quá trình mà tất cả nước trên trái đất được phân phối. Nước từ các đại dương trên Trái đất cũng như từ bề mặt của các nơi chứa nước ngọt bốc hơi và ngưng tụ thành mây. Cây cối và các loại thực vật khác cũng trích xuất nước ngầm và giải phóng nước đó vào khí quyển trong quá trình quang hợp. Sau đó, mây tạo ra mưa ngấm vào mạch nước ngầm và trả lại nước về biển

Tuy nhiên khi rừng bị phá hủy, số lượng cây lớn bị đốn hạ thì lượng nước lưu trữ và thải vào khí quyển không còn nữa. Điều này có nghĩa là khi những khu rừng bị chặt phá, nơi từng có đất ẩm, màu mỡ và nhiều mưa sẽ trở nên cằn cỗi.

Hậu quả của việc chặt phá rừng trong trường hợp này làm thay đổi khí hậu gọi là hiện tượng sa mạc hóa. Điều kiện khô cằn như vậy làm tăng nguy cơ hỏa hoạn trên đất than bùn dẫn đến ảnh hưởng đến đời sống của động vật, thực vật sống trong rừng

Khí thải nhà kính

Các khí nhà kính như metan và carbon dioxide là các loại khí giữ nhiệt trong khí quyển Trái đất, dẫn đến thay đổi khí hậu toàn cầu. May mắn thay, ngoài việc giải phóng oxy và nước vào khí quyển, cây còn hấp thụ carbon dioxide. Trong khi cây vẫn còn sống, chúng hoạt động như các bộ lọc khí nhà kính hiệu quả. 

Khi rừng bị chặt phá, không còn cây nữa thì carbon dioxide được lưu trữ trong thân và lá của chúng được thải vào khí quyển, góp phần thêm vào sự tích tụ khí nhà kính đồng thời  carbon dioxide trong khu vực đó không còn có thể được hấp thụ như trước đây.

Biến đổi khí hậu toàn cầu, do sự tích tụ của khí nhà kính trong khí quyển Trái đất ảnh hưởng đến động vật hoang dã, thực vật và con người thông qua thay đổi thời tiết và tăng khả năng xảy ra thảm họa tự nhiên. Người ta ước tính rằng nạn phá rừng gây ra tới 30% vào lượng khí thải nhà kính toàn cầu mỗi năm.

Mất đa dạng sinh học

Khả năng thích nghi với môi trường sống của sinh vật là rất quan trọng. Đây là cách mà sự sống trên trái đất phát triển từ vùng lãnh nguyên Bắc cực đến vùng sa mạc khô cằn nóng rát. Tuy nhiên sự thích nghi này cần một khoảng thời gian khá dài

Phá rừng làm thay đổi môi trường sống của sinh vật quá nhanh khiến chúng không kịp thích ứng với môi trường mới. Điều này có nghĩa là khả năng chúng sống sót được là rất thấp. Nếu khu vực sinh sống của 1 loài bị phá hủy hoàn toàn thì khả năng chúng bị tuyệt chủng là rất cao. Điều này gây ra sự mất đa dạng sinh học

Mất rừng đe dọa sự sống của nhiều loài động vật quý hiếm
Mất rừng đe dọa sự sống của nhiều loài động vật quý hiếm

Hậu quả của việc phá rừng gây mất đa dạng sinh học ảnh hưởng đến hệ sinh thái. Ví dụ, nếu một loài ếch nhỏ bị tuyệt chủng, nó có thể ảnh hưởng đến quần thể động vật ăn thịt như chim sống dựa vào ếch để làm thức ăn. Một số loài thực vật có thể dựa vào những con chim để gieo hạt giống và cũng có thể bị thiệt hại về số lượng. Mỗi phần của một hệ sinh thái phụ thuộc vào các phần khác, mất một loài có thể gây hậu quả sâu rộng cho các loài khác.

Điều đáng chú ý là những mất mát về đa dạng sinh học có thể dẫn đến điều mà một số người sẽ tranh luận là hậu quả tồi tệ nhất của nạn phá rừng – mất vẻ đẹp tự nhiên. Những khu rừng hoang dã là những nơi đáng kinh ngạc, tràn ngập đủ loại cuộc sống. Ở những nơi như Amazon, các loài mới được phát hiện gần như hàng năm. Cuộc sống này thật đẹp và đáng kinh ngạc để tìm hiểu, nhưng nó chỉ có thể được bảo vệ nếu mọi người làm việc để ngăn chặn nạn phá rừng tràn lan.

About TS. Vũ Duy Phú

TS. Vũ Duy Phú Phó chủ tịch thường trực Hội đồng Viện, Sáng lập và chịu trách nhiệm tổ chức triển khai Diễn đàn Lý luận Phát triển

Check Also

Nước tiểu có bọt trắng lâu tan ở phụ nữ, nam giới và trẻ em là bệnh gì

Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau khiến bạn đi vệ sinh thấy nước tiểu …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *